The Tea House of the August Moon

The Tea House of the August Moon (Herbaciarnia pod księżycem) – amerykańska komedia z 1956 roku w reżyserii Daniela Manna (1912–1991), będąca satyrą na amerykańską politykę demokratyzacji Okinawy, prowadzoną przez wojskowe władze okupacyjne. Film jest adaptacją sztuki teatralnej Johna Patricka (1905–1995), za którą Patrick otrzymał nagrodę Pulitzera w 1953 roku. Patrick napisał ją na podstawie opowiadania Verna Sneidera (1916–1981), który w formie prześmiewczej opisał swoje własne doświadczenia ze służby w armii i pracy we władzach okupacyjnych Okinawy. W filmie występuje Marlon Brando (1924–2004) w niezapomnianej roli rezolutnego Okinawiańczyka o imieniu Sakini, pracującego dla Amerykanów jako tłumacz.

Akcja filmu dzieje się na Okinawie niedługo po wojnie. Kapitan Fisby (Glenn Ford) zostaje oddelegowany do wioski Tobiki z zadaniem krzewienia ideałów demokracji wśród jej mieszkańców. Jedzie zaopatrzony w kilkusetstronicowy podręcznik instrukcji postępowania z tubylcami. Za zadanie ma między innymi wybudować szkołę w kształcie pentagonu oraz zorganizować Ligę Kobiet na Rzecz Akcji Demokratycznej. Fisby bez większego przekonania zabiera się do pracy, uważając, że w ogóle nie nadaje się do służby w armii, ale musi spełnić oczekiwania swojego przełożonego, pułkownika Purdy’ego (Paul Ford), który zamierza nauczyć Okinawiańczyków demokracji, "nawet jakby musiał ich wszystkich powystrzelać".

Mieszkańcy Tobiki umiejętnie owijają sobie Fisby’ego wokół palca, podsyłając mu piękną gejszę o imieniu Lotus Blossom (Kyō Machiko). Fisby zamiast amerykanizować Okinawiańczyków, poddaje się urokowi ich stylu życia. Nie próbuje ich uszczęśliwić szkołą w kształcie pentagonu, lecz buduje im pawilon herbaciany, o którym mieszkańcy Tobiki marzą od dawna.

Film w zamierzeniu miał być krytyką amerykańskiego imperializmu kulturowego. Z dzisiejszej perspektywy z trudem broni się przed zarzutami, że sposób, w jaki zobrazował mieszkańców Okinawy, jest niczym innym jak odwołaniem się do stereotypów o "orientalnych ludach". Rola Marlona Brando, który naśladuje "orientalnego człowieka", zaciera granice pomiędzy karykaturą a rasizmem. Film należy jednak oceniać w kontekście czasów, w jakich powstał.

Zarówno sztuka, jak i film zostały źle odebrane na Okinawie. Krytycy mieli twórcom za złe, że przedstawili Okinawiańczyków jako prosty, głupawy lud, który – co gorsza – wybiera herbaciarnię ponad edukację (w 1954 roku z powodu protestów zostało odwołane wystawienie sztuki w Naha). „Herbaciarnia” dotknęła kompleksu Okinawiańczyków, ponieważ przed wojną Okinawa miała najgorzej rozwinięte szkolnictwo w całej Japonii, a jej mieszkańcy borykali się ze stereotypem zacofanych prowincjuszy.


Kategorie:okupacja amerykańska

« Tei JunsokuTokara »

Zaktualizowano: 2018-05-08