Iha Fuyū 伊波普猷

Iha Fuyū (1876–1947) – językoznawca, historyk, etnolog; twórca współczesnej okinawianistyki; działacz oświatowy. Urodził się w rodzinie arystokratycznej z Naha. Ukończył językoznawstwo na Uniwersytecie Cesarskim w Tokio w 1906 roku. Po powrocie na Okinawę objął posadę dyrektora biblioteki prefekturalnej i przez kolejne 10 lat dzielił czas pomiędzy pracą naukowa a działalnością oświatową.

Prace Ihy z dziedziny języków i historii Riukiu stworzyły podwaliny współczesnej okinawianistyki. Jego debiutancka książka Ko Ryūkyū 古琉球 (Stare Riukiu, 1911) spotkała się z uznaniem wśród japońskich badaczy, m.in. Yanagity Kunio (1875–1962), z którym Iha się później zaprzyjaźnił. Iha nadał kierunek rozwoju badań nad Okinawą, rozwijając teorię wspólnych przodków Japonii i Riukiu (Nichiryū dōsoron 日琉同祖論). Odwołując się do argumentów o więzach etnicznych, językowych i kulturowych łączących oba ludy, Iha uznał Okinawiańczyków jako część narodu japońskiego. W ten sposób usankcjonował aneksję Riukiu, którą nazywał ją "zjednoczniem narodowym". Będąc pod silnym wpływem darwinizmu społecznego Iha ocenił zjednoczenie jako "nieuniknione" i "postępowe". Nie ukrywał przy tym, że postrzegał swoją pracę naukową jako misję pomocy ludowi Okinawy w odnalezieniu tożsamości japońskiej.

Iha, podobnie jak Ōta Chōfu i wielu innych Okinawiańczyków jego pokolenia, był zagorzałym zwolennikiem polityki asymilacji. Jako działacz oświatowy nie ograniczał się tylko do publikowania artykułów na tematy społeczne, lecz podróżował po Okinawie z prelekcjami, które wygłaszał często w dialekcie.

W okresie wielkiego kryzysu ekonomicznego lat dwudziestych (sotetsu jigoku) Iha zrewidował niektóre poglądy, odchodząc od ewolucjonizmu w stronę materializmu. Rozczarował się polityką Japonii, która – jak uważał – pozostawiła Okinawę w najtrudniejszych chwilach samej sobie. Pełen goryczy zobrazował Okinawiańczyków jako uciemiężony naród, niesiony na fali historii, niejako nie mający wpływu na swój los. Nigdy jednak nie zmienił poglądów odnośnie "japońskości" Okinawy. Do końca utrzymywał, że aneksja Okinawy była z punktu widzenia historii wydarzeniem pozytywnym i pożądanym.

W 1925 roku Iha opuścił Okinawę i przeniósł się na stałe do Tokio. Odszedł od działalności społecznej i poświęcił się niemal wyłącznie badaniom najstarszej historii Okinawy, którą opisał na podstawie badań pieśni omoro. Tuż po wojnie przewodniczył przez krótki czas Lidze Okinawiańczyków (Okinawajin Renmei) – organizacji niosącej pomoc uchodźcom z Okinawy.

Iha pozostawił po sobie dziesiątki artykułów i kilkanaście książek, m.in:

1911, Ko Ryūkyū 古琉球 (Stare Riukiu)
1919, Okinawa joseishi 沖縄女性史 (Historia kobiet na Okinawie)
1922, Ko Ryūkyū no seiji 古琉球の政治 (Polityka w Starym Riukiu)
1924, Omoro sōshi senshaku おもろさうし選釈 (Antologia pieśni omoro)
1926, Kotōku no Ryūkyū shi 孤島苦の琉球史 (Gorzki los samotnych wysp Riukiu)
1932, Ryūkyūgo daijiten 琉球語大辞典 (Wielki słownik języków Riukiu)
1947, Okinawa rekishi monogatari 沖縄歴史物語 (Opowieść o historii Okinawy)


Kategorie:czasy nowoczesne

« HyōsenbunIhai »

Zaktualizowano: 2018-03-28